به گزارش تبریز ما، اکثر کشورهای خارجی به هنر و صنایع دستی ایران و به ویژه فرش ایرانی اهمیت میدهند. آذربایجان شرقی یکی از قطبهای بافندگی فرش در کشور و فرشهای تولیدی این منطقه از شهرت جهانی برخوردار است. اکثر کشورهای خارجی به هنر و صنایع دستی ایران و به ویژه فرش ایرانی اهمیت میدهند. به علت قدمت چندین هزار ساله فرش آذربایجان ، تبریز در سالهای اخیر از سوی شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی فرش دستباف انتخاب شد.
در تبریز و دیگر شهرهای آذربایجان شرقی تعداد زیادی از افراد به بافندگی فرش مشغول هستند و آذربایجان شرقی هم در تولید فرش و هم در صادرات آن نقش بسزایی دارد. بافت تابلو فرش در تبریز و آذربایجان شرقی سابقه ای دیرینه دارد. تبریز پایتخت تابلو فرش جهان نیز شناخته میشود و در سردرود به عنوان یکی از شهرهای این شهرستان سالانه صدها هزار تابلو فرش نفیس بافته و به سراسر جهان صادر میشود. بخشی از این فرشها علاوه بر جنبههای اقتصادی وهنری دارای اهمیت تاریخی و روایی نیز هستند.
این فرشها توسط بافندگانی پدید میآیند که دارای مهارت ویژه ای هستند. ظرافت بافندگی فرش در این آثار باید به نحوی باشد که قداست داستانهای اسلامی و قرآنی حفظ شده و بینندگان بتوانند ارتباط معنوی نیز با آن برقرار کنند.
یکی از این فرشها، فرش حجمی کعبه است که بافنده آن با وجود گذشت چند سال از بافت آن، هنوز نتوانسته مشتری خوبی برای آن پیدا کند. «عادل محمدی»، هنرمند ۴۲ ساله تبریزی فرش دستباف حجمی کعبه را در مدت ۴ سال بافته است. وی در گفتوگو با همشهری از روند تولید فرش و برنامههای آتی خود میگوید.
در مورد ویژگیهای این فرش توضیح دهید.
اندازه این فرش۱/۵در ۱/۵متر و به صورت ۸ ضلعی در ۶۰ رج بافته شده است.از ویژگیهای اصلی این فرش یک تکه بافی آن است طوری که اصلا هیچ قسمتی از آن با نخ یا چیز دیگری دوخته نشده است. در این فرش همه قسمتهای کعبه، از جمله خود کعبه به ارتفاع ۳۷ سانتی متر و اطراف آن از جمله ۷ مناره به ارتفاع ۷۳ سانتی متر، شبستانها، مقام ابراهیم، حجرالاسود، زیرزمین آب زمزم و دیگر قسمتها بافته شده. در متن فرش حجمی کعبه همچنین نقش پیامبران اولوالعزم ، دوکتاب قرآن و انجیل، ابابیل، حرم حضرت علی (ع)، بیت المقدس، حجاج و فرشتگان دور کعبه دیده میشود.
آیا بافت این فرش شرایط خاصی هم از نظر بافتن داشت ؟
در آغاز بافت این فرش به خاطر شرایط خاص و شکل فرش، یک سال به صورت خوابیده آن را بافتم.این کار موجب ایجاد مشکلات جسمی برای من شد و زمان کار هر روز را کاهش میداد. امکان اینکه به صورت مستمر و دراز کش کار کنم وجود نداشت از این رو زمان بافت فرش طولانی تر شد.
طرح و ایده بافت این فرش از چه کسی بوده است ؟
طرح این فرش ایده خودم است و به کمک خواهر هنرمندم در آن از ۱۱۰ رنگ مختلف و ۴ میلیون گره استفاده کردهام. ۵۰ درصد این فرش از ابریشم بافته شده است.
به نظر میرسد پرداخت این فرش هم کار آسانی نباشد. در این زمینه از چه کسی کمک گرفته اید؟
«جواد عادلی» هنرمند پرداختزن فرش نیز حدود ۱۱ ماه روی این فرش پرداختزنی کرده است. این کار یکی از سخت ترین و حساس ترین پرداخت زنیهای فرش است و ظرافت و حساسیت کار باعث شده فقط با قیچی مخصوص پرداخت زنی و هر روز حداکثر ۸ ساعت روی آن کار شود.
برای فروش فرش چه اقداماتی انجام داده اید؟
مشتریان متعددی برای فرش وجود دارد اما مشتری مناسبی برای این اثر تاکنون پیدا نشده است. طبیعی است که باتوجه به حجم کار و زمان صرف شده و همچنین ابریشم به کار برده شده در فرش و مواد اولیه گران قیمت، قیمت این فرش ارزان نخواهد بود.
برنامه ای برای آینده دارید؟
با توجه به وضعیت هنر فرش که رو به فراموشی میرود سعی میکنم از محل فروش این فرش حجمی آموزشگاه هنری برای فرشهای هنری و حجمی در تبریز راه اندازی کنم. تربیت هنرمندان جوان فرشباف و ماهر یکی از ایدههای من برای آینده است.