دکتر محمد حسین فرهنگی: FATF ظاهری فریبنده و واقعیتی متفاوت دارد

بزرگنمایی تصویر

۱) پیو ستن به معاهده FATF چه خطراتی برای کشور به دنبال دارد ؟

FATF ظاهری فریبنده و واقعیتی متفاوت دارد. FATF یک قرارداد نیست، یک سازمان بین دولتی است که به “گروه ویژه اقدام مالی” ترجمه می شود و مخفف Financial Action Task Force” است که ابتدا در سال ۱۹۸۹ توسط کشورهای عضو گروه «جی ۷» تشکیل شد تا بررسی‌هایی درباره وضعیت قوانین مبارزه با پول‌شویی در بازارهای مختلف مالی را در سرتاسر جهان انجام دهد و سرمایه‌گذارانی که به «کشورهای مشکوک» می‌روند احتیاط کنند. بعدها مبارزه با تروریسم هم بدان اضافه شد و جنبه سیاسی تری به خود گرفت و به جای رصد کردن پول‌هایی که از راه‌های نامشروع، مانند قاچاق، رشوه و تخلف‌های مالی به دست آمده است، عملاً به ابزاری برای مبارزه با نهضتهای مقاومت و آزادیبخش تبدیل شد بدون آن که تروریستهای آرمداری که مورد حمایت کشورهای غربی هستند تحت فشار FATF باشد. به همین دلیل بر سر این دو راهی قرار داریم که از حامیان تروریسم تعریف شده و فشارهای بی دلیلی را متحمل شویم و یا در کنار مظلومان جهان مانده و متحمل این فشارهای ظالمانه شویم. موضوع تروریسم در سال ۲۰۰۱ بعد از حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر به برج های مرکز تجارت جهانی در نیویورک، به وظائف این سازمان اضافه شد تا «بازارهای هدف برای سرمایه‌گذاری را از نظر وجود امکان تامین مالی تروریسم» را بررسی کنند. در حالی که کسی با عربستان که حامی و خاستگاه القاعده بود کاری ندارد یا تروریستهایی که رسما در کشور ما ترورهای گسترده ای انجام می دادندT مورد حمایت کامل خودشان هستند. 

FATF در مورد پولشویی ۴۰ توصیه و در مورد تامین مالی تروریسم ۹ توصیه دارد که بر اساس آنها کشورهای مختلف را بررسی و رده‌بندی می‌کند. توصیه‌های این نهاد می‌تواند از طریق وضع قوانین داخلی توسط کشورها، به اجرا دربیاید و به ظاهر زمینه‌های پولشویی و تامین مالی تروریسم را کاهش دهد.

۲) مهمترین بخشهای چالش برانگیز الحاق ایران به FATF از دیدگاه جنابعالی چیست؟

التزام به سیاستهای FATFصرفا یک تشریفات نیست بلکه مخالفانمان بر سیستمهای مالی و بانکی ما تسلط پیدا کرده و می توانند انواع تأثیرگذاریهای منفی داشته باشند. ما با اصل مبارزه با پولشویی و تروریسم و تأمین مالی آن کاملاً موافقیم اما با تعریفی که داده اند موافق نیستیم و تسلط آنان بر امور خودمان را نمی پذیریم. 

۳) علل گرانی های اخیر خصوصا در بحث مسکن .خودرو، سکه و طلا را در چه می بینید ؟ وچه راهکارهای پیشنهاده می دهید ؟

بخشی از علل آن خارجی است و اما عمدتاً بر مدیریتهای داخلی متوجه است. هر کدام نیز بحث مستقلی می طلبد. در مسکن، دولت فعلی از آغاز تعطیل بوده و عملاً کاری انجام نداده است. به عبارت دیگر، عرضه مسکن و تولید مسکن ارزان بطور کلی تعطیل بوده است. خودرو هم با کندی فرآیند ارتقاء کیفی را طی می کند و خبری هم از قیمتهای مناسب نیست. سکه و طلا هم به علت عدم مدیریت صحیح نقدینگی سرگردان است که به سمت این دو و حتی مسکن و خودرو سرازیر می شود و تعادل بازار را به هم می زند. 

۴) وضعیت نابسامان بازار ارز را چگونه ارزیابی می نمایید؟

دولت شروع خوبی داشت اما به دلیل کندی مدیریتهای مربوطه در ادامه برای حل مشکلات اجرایی پیش آمده توفیقات مناسبی ندارد. فشارهای ارزی آمریکاییها از یک سو و هجوم گسترده نقدینگی به بازار ارز از سوی دیگر و رها شدگی قبلی آن توسط دولت، دولت را به سمت سیاست سختگیرانه سوق داد اما آن را با تمهیدات تکمیلی در روان سازی تأمین نیازهای واقعی بازار همراه ندیدیم. سامانه نیما توانمندی مناسب را نداشت و عملاً به بخش قابل توجهی از نیازها پاسخ مناسبی داده نمی شود. 

۵) در سال حمایت از کالای ایرانی با نابسامانی وضیعت فعلی ارز اکثر تولید کنندگان بامشکلات مدیدی مواجه گشته اند با این وجود تحقق شعار سال رهبری در ابهام اساسی قرار دارد راههای برون رفت از مشکلات فعلی را در چه می بینید ؟

حد اقل کاری که می توانند انجام دهند، اجازه استفاده به صادر کنندگان است تا از منابع ارزی خودشان در توسعه فعالتهای تولیدی استفاده کنند. همچنین مدیریت تخصیص منابع موجود در خارج از کشور برای تأمین نیازهای تولید کنندگان، مانند مواد اولیه و ماشین آلات است. مدیریتها در این قبیل شرائط است که باید خودی نشان دهد.