تبریزما- علی خلیلی: فارغ از هیاهوهای سیاسی ذی نفعان درگیری حال حاضر در مرزهای شمالی جمهوری اسلامی ایران و با نگاهی به ادعاهای حقوقی طرفین منازعه و قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد، می توان به حقایقی از جنگ قره باغ پی برد.
- ادعاهای ارمنستان: ارمنستان با تمسک به اصل حق تعیین سرنوشت، مدعی است که اکثریت ارامنه ساکن در اراضی قره باغ طی یک همه پرسی به عنوان یک جمهوری خود مختار از جمهوری آذربایجان استقلال یافته اند؛ اینان خود را نه یک طرف منازعه، بلکه تنها حامی جمهوری خود مختار قره باغ می دانند.
- ادعاهای جمهوری آذربایجان: در برابر ادعاهای حقوقی ارمنستان، جمهوری آذربایجان با تمسک به اصل منع تکسب سرزمین از طریق زور و اصل احترام به تمامیت سرزمینی و حاکمیت کشورها، ارمنستان را به عنوان کشور اشغالگر شناسایی کرده است. به علاوه مطابق استدلال جمهوری آذربایجان، حق تعیین سرنوشت به کل یک ملت تعلق دارد و اگر همه پرسی ای برای استقلال جمهوری خود مختار قره باغ برگزار شده، بایستی در کل سرزمین های جمهوری آذربایجان برگذار می شد و از این رو که این همه پرسی در زمان اشغال و بر خلاف خواست دولت آذربایجان به عنوان حاکم مشروع آن سرزمین ها بوده، فاقد اعتبار است.
- شورای امنیت سازمان ملل متحد به عنوان نهاد حافظ صلح و امنیت جهانی در سال ۱۹۹۳ چهار قطعنامه در خصوص جنگ قره باغ صادر کرده است. هر چند در هیچ یک از این قطعنامه ها از دولت ارمنستان به عنوان اشغالگر یاد نشده است؛ اما از این کشور خواسته شده تا از کمک به آن چه جمهوری خود مختار قره باغ خوانده، اجتناب کند. به علاوه بارها در قطعنامه های شورای امنیت بر حق حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی جمهوری آذربایجان و اشغالی بودن شهرهای تحت تصرف شبهه نظامیان ارمنی تاکید شده است. از این روست که حضور مستمر و نظامی ارتش ارمنستان در قره باغ، نقض قطعنامه شماره ۸۸۴ مورخه ۱۲ نوامبر ۱۹۹۳ شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
از این روست که باکو در حوزه حقوق بین الملل در برابر ایروان دست پرتر و برتر را دارد. در عین حال با صراحت باید گفت که جهان کنونی بر اساس منطق قدرت اداره می شود نه قدرت منطق و مناقشه قره باغ سند محکمی است بر ناکارآمدی ساختارها و ضمانت اجراهای برآمده از حقوق بین الملل از جمله شورای امنیت که با ترکیبی غیرعادلانه در اختیار مطامع سیاسی اعضای دائم شورا قرار گرفته است. رک: فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز،شماره ۸۵