گروه: اقتصادی
تاریخ: ۷:۳۱ :: ۱۳۹۶/۰۵/۱۰
سیاست آب در برابر نفت ترکیه؛ تهدیدی برای کل منطقه خاورمیانه

اقدامات ترکیه نشان می دهد که این کشور برای کسب برتری مطلق در منطقه خاورمیانه و گسترش دامنه قدرتش در بین کشورهای همسایه خود، خواهان تکیه بر منابع آبی است و در نظر دارد تا برتری کشورهایی مثل ایران را که دارای منابع فراوان نفت و گاز هستند، به وسیله اعمال فشار از این طریق، […]

اقدامات ترکیه نشان می دهد که این کشور برای کسب برتری مطلق در منطقه خاورمیانه و گسترش دامنه قدرتش در بین کشورهای همسایه خود، خواهان تکیه بر منابع آبی است و در نظر دارد تا برتری کشورهایی مثل ایران را که دارای منابع فراوان نفت و گاز هستند، به وسیله اعمال فشار از این طریق، کاهش دهد. در این میان اما مسئولان ایرانی تا کنون هیچ تلاشی در جهت مخالفت با این اقدامات ترکیه انجام نداده اند و هم اکنون نه تنها کل استان های غربی کشور، بلکه کل ایران در معرض خطر خشکسالی و گرد و غبار می باشد…

تبریز ما، سرویس اخبار ترکیه: طرح آناتولی جنوب شرقی که به زبان ترکی استانبولی Guneydogu Anadolu Projesi و به اختصار GAP خوانده می‌شود، طرحی عمرانی است که بر پایه‌ آن دولت ترکیه در نظر دارد مجموعه‌ای از سد و نیروگاه برقابی را بر بخش بالایی رودخانه‌های دجله و فرات بسازد.

در این طرح، ۱۴ سد بر روی فرات، ۸ سد بر دجله و سرجمع ۱۹ نیروگاه برق آبی ساخته خواهد شد. پس از تکمیل این طرح قرار است ۱/۷ میلیون هکتار زمین کشاورزی را آبیاری و سالانه ۵۵ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید کند.

نخستین سازه بزرگ این طرح، سد آتاتورک بود که در سال ۱۹۹۲ با ظرفیت ۴۸ میلیارد متر مکعب تکمیل شد. این سد سبب افزایش شدید سطح زیر کشت در جنوب دریاچه‌ سد شده که می‌توان در عکس‌های ماهواره‌ای به‌خوبی آن را تشخیص داد. سد ایلیسو نیز دومین سد بزرگ این طرح است که تا سال ۲۰۱۹ تکمیل خواهد شد…

با تکمیل نهایی طرح گاپ، ترکیه حدود ۴۵ درصد آب رودخانه‌های دجله و فرات را کنترل خواهد کرد. بر پایه‌ برخی برآوردها، اثر تجمعی برداشت آب برای کشاورزی و صنعت، تبخیر از سطح دریاچه‌ سدها، به هم خوردن سامانه‌ آب‌شناختی (هیدرولوژیک) حوضه‌ آبخیز این دو رودخانه و اثر تغییر اقلیم و گرمایش زمین، می‌تواند در یکی دو دهه‌ آینده سبب کاهش آب ورودی به عراق تا میزان ۸۰ رصد شود.

متاسفانه ترکیه، با تفسیری خودمحور از اصل حاکمیت دولت ها مدعی است همان طور که منابع نفتی هر کشور متعلق به آن کشور است، منابع آبی هم که از ترکیه سرچشمه می گیرند، به این کشور تعلق دارند! بر اساس این تفسیر خودمحورانه سد سازی بر روی رودخانه های ترکیه را بدون در نظر گرفتن حقابه کشورها دیگر متعلق به خود می داند.

ایران و به ویژه مناطق غربی آن – شامل استان های آذربایجان غربی و شرقی – یکی از آسیب دیدگان اصلی مهار حقابه رودخانه های دجله و فرات در منطقه است و خشک شدن تالابهای مرکزی عراق و سوریه، تبدیل تالاب هورالعظیم به بزرگ ترین کانون بحرانی ریزگرد در منطقه موجب درگیری ۲۵ استان غربی و مرکزی کشور با معضل ریزگردها و افزایش چشمگیر این مساله نمونه ای از ارمغان حذف حقابه دجله و فرات است.

ایران طبق قانون نمی تواند از ساخت سد ایلیسو شکایت کند، عراق تنها کشوری است که می تواند در این رابطه ادعا کند. عراق رسما از زمان آقای نوری مالکی نسبت به ساخت این سد اعتراض کرده است. در واقع از ترکیه خواسته است که حق آبه ای که طبق تعهدات بین الملی به عراق اختصاص پیدا می کرده همچنان متعهد باشد. عراق و ترکیه در سال ۱۹۴۶ (پیمان روابط دوستانه و همسایگی) را امضا کرده اند که ماده ۵ پروتکل شماره یک آن چنین است، دولت ترکیه موافقت می کند که عراق را در مورد هرگونه پروژه مرتبط با ساخت و ساز بر روی رودخانه های دجله و فرات یا شاخه های آن ها، به منظور آن که تا حد امکان منافع عراق و همچنین منافع ترکیه تأمین شود، آگاه سازد.

پیش بینی کرده اند تا سال ۲۰۴۵ تقاضای آب در منطقه خاورمیانه به مقدار ۶۰ درصد افزایش پیدا خواهد کرد. این مقدار چشمگیر، نشان دهنده این است که بحران آب در آینده قطعی است و مدیریت صحیح منابع آب اصلی ترین وظیفه کشورها و دولت هاست.

به نظر می رسد ترکیه اکنون به این می اندیشد که کشورهایی نظیر عراق، سوریه و ایران دارای منابع غنی نفت و گاز هستند و ما باید تنها به منابع آب خود متکی باشیم و لذا باید این را حفظ کینم. درون این حرف و اندیشه دولتمردان ترکیه نوعی برتری طلبی و سلطه طلبی سیاسی نهفته است.  آنها می دانند که قطع ورود آب به دجله و فرات به معنای بی خانمان شدن میلیون ها نفر و نابودی معیشت روستایی و کشاورزی در کشورهای جنوبی است، اما بر اجرای این طرح ها اصرار دارند.

ایلیسو

اقدامات ترکیه نشان می دهد که این کشور برای کسب برتری مطلق در منطقه خاورمیانه و گسترش دامنه قدرتش در بین کشورهای همسایه خود، خواهان تکیه بر منابع آبی است و در نظر دارد تا برتری کشورهایی مثل ایران را که دارای منابع فراوان نفت و گاز هستند، به وسیله اعمال فشار از این طریق، کاهش دهد. در این میان اما مسئولان ایرانی تا کنون هیچ تلاش جدی در جهت مخالفت با این اقدامات ترکیه انجام نداده اند و هم اکنون نه تنها کل استان های غربی کشور، بلکه کل ایران در معرض خطر خشکسالی و گرد و غبار می باشد…

مسئولان ایرانی طی سال های گذشته برای تامین آب و برق مردم اقدام به سدسازی های بی رویه ای کردند که نتیجه آن باعث بروز مشکلات زیست محیطی زیادی شده است و البته که به دلیل غیرکارشناسی بودن این سدسازی ها، باز هم در ایران شاهد کم آبی و خشکسالی و اخطارات مکرر هستیم. اما اکنون به نظر می رسد با اقدامات ترکیه و سدسازی روی آب های بین المللی، شاهد خشکسالی و فجایع زیست محیطی در کل منطقه خاورمیانه خواهیم بود و اصطلاح جنگ جهانی آب، چندان خیالبافانه به نظر نمی رسد…

جنگی که مطمئنا سایر کشورهای قدرتمند جهان، بنا به دلایل اقتصادی، از آن استقبال خواهند کرد و بنابراین نمی توان روی مجامع بین المللی برای توقف این سدسازی های حساب باز کرد. پس چه بهتر که مسئولان کشورهای خاورمیانه با هم به مذاکره نشسته و با توافق و دیپلماسی آینده را از این تاریک تر نکنند..

نوشته سیاست آب در برابر نفت ترکیه؛ تهدیدی برای کل منطقه خاورمیانه

منبع : tabrizeman
لینک کوتاه مطلب: http://tabrizema.ir/XqLbo